Tusk: koniec z nierównym dostępem do leczenia i nadużyciami w publicznej ochronie zdrowia

Rząd zapowiada porządek w publicznym leczeniu

Sprawa dostępu do publicznej ochrony zdrowia znów znalazła się w centrum politycznej debaty, bo chodzi o coś, co dotyczy niemal każdego pacjenta: równe traktowanie w kolejce do lekarza i przejrzyste zasady korzystania z państwowego systemu. Premier Donald Tusk podkreślił, że celem rządu jest skuteczne wyeliminowanie nadużyć oraz patologii, które wynikają zarówno ze złej woli pojedynczych lekarzy, jak i ze słabości całego systemu. W jego ocenie nie ma miejsca na pobłażliwość wobec takich praktyk, a konsekwencje mają być wyciągane bez zwlekania. To ważny sygnał nie tylko dla pacjentów, ale też dla całego środowiska medycznego, które od lat mierzy się z presją przeciążonego systemu.

Szef rządu zaznaczył, że publiczna ochrona zdrowia musi być tak zorganizowana, by nie dało się jej wykorzystywać do omijania zasad. Wprost mówił o sytuacjach, które prowadzą do nierównego dostępu do świadczeń i o praktykach określanych jako „saloniki VIP”, które – jak zapowiedział – muszą zniknąć. Według rządu takie rozwiązania uderzają w podstawową zasadę, że w systemie finansowanym ze środków publicznych pacjent ma być traktowany równo, bez względu na znajomości czy pozycję. Z tego powodu temat nie jest wyłącznie organizacyjny, ale też społeczny, bo dotyka zaufania do całej służby zdrowia.

„Salonik VIP” i omijanie kolejek mają zniknąć

W wystąpieniu premiera mocno wybrzmiał wątek najbardziej rażących nadużyć, które mają być ukrócone w pierwszej kolejności. Rząd wskazuje, że chodzi o mechanizmy pozwalające na omijanie normalnego trybu leczenia, a więc o rozwiązania, które tworzą uprzywilejowaną ścieżkę dla wybranych pacjentów. Premier podkreślił, że dla Ministerstwa Zdrowia i NFZ zadanie jest jasne: takie zjawisko musi zniknąć. W praktyce oznacza to nacisk na to, by publiczne placówki nie działały według nieformalnych reguł, które dla części chorych skracają drogę do specjalisty, a dla innych wydłużają oczekiwanie.

Rząd chce też uszczelnić system tak, aby nie można było obchodzić kolejek poprzez nieformalne praktyki, w tym przez funkcjonowanie tzw. „zeszytu” w szpitalach. To właśnie takie zapisy, prowadzone poza oficjalnym obiegiem, mają sprzyjać chaosowi i utrudniać kontrolę nad tym, kto i kiedy faktycznie trafia do lekarza. Z perspektywy pacjentów najważniejsze jest tu jedno: kolejka ma być kolejką, a nie zbiorem równoległych ścieżek zależnych od układów i znajomości. Władze podkreślają, że ograniczenie takich praktyk leży w interesie zarówno chorych, jak i zdecydowanej większości lekarzy, pielęgniarek oraz innych pracowników ochrony zdrowia.

„Dla rządu najważniejsze jest skuteczne wyeliminowanie nadużyć i patologii, które są efektem złej woli pojedynczych lekarzy oraz słabości systemu. Nie będzie żadnej pobłażliwości dla takich praktyk, a konsekwencje będą wyciągane”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

E-rejestracja ma zwiększyć przejrzystość kolejek

Jednym z najważniejszych narzędzi, które mają uporządkować dostęp do wizyt, ma być e-rejestracja. Premier polecił przyspieszenie prac nad jej wdrożeniem, podkreślając, że rozwiązanie to ma zwiększyć przejrzystość procesu zapisywania się na wizyty i poprawić widoczność kolejek. W praktyce chodzi o to, by pacjent mógł łatwiej sprawdzić, gdzie są wolne terminy, a system medyczny był mniej podatny na manipulacje. Rząd liczy, że cyfrowy mechanizm ułatwi także wykrywanie miejsc, w których dochodzi do nieprawidłowości.

Władze wskazują, że pełne wdrożenie e-rejestracji ma znaczenie nie tylko techniczne, ale też społeczne. Transparentność zapisów ma ograniczyć podejrzenia o „załatwianie” terminów poza oficjalną kolejką i dać państwu lepsze narzędzie do kontroli całego procesu. To szczególnie istotne w systemie, w którym pacjenci często skarżą się na długie oczekiwanie i brak jasnych zasad rejestracji. Rząd liczy, że cyfryzacja pomoże też szybciej namierzać miejsca, gdzie standardy są obchodzone, a zasady dostępu do leczenia nie są przestrzegane.

„Wydałem polecenie maksymalnego przyspieszenia prac nad ostatecznym wdrożeniem e-rejestracji. Rozwiązanie zapewni transparentność kolejek i ułatwi wskazanie, gdzie doszło do nieprawidłowości”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Rząd chce sprawdzić zarobki i ograniczyć „lekarzy z walizkami”

W komunikacie rządowym pojawił się także temat zarobków osób pracujących w publicznej ochronie zdrowia. Premier zwrócił uwagę, że potrzebna jest kontrola dochodów medyków, którzy wykonują pracę w państwowym systemie, aby było wiadomo, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z publicznych pieniędzy. Zgodnie z zapowiedzią odpowiednia instytucja w Ministerstwie Zdrowia ma otrzymać wgląd w takie dane. Celem nie jest – jak podkreślono – uderzenie w personel, lecz zwiększenie przejrzystości i lepsze uporządkowanie systemu.

Rząd mówi również o konieczności wyeliminowania działalności tzw. „lekarzy milionerów” oraz „lekarzy z walizkami”, którzy realizują drogie procedury w wielu placówkach i generują bardzo wysokie dochody, ale nie zajmują się pacjentem w sposób ciągły. Tego rodzaju praktyki mają zostać ukrócone, ponieważ – według rządu – wykorzystują system ochrony zdrowia w sposób niezgodny z jego celem. W tej części przekazu widać wyraźnie szerszy kontekst polityczny: państwo chce pokazać, że potrafi oddzielić uczciwą pracę medyków od działań, które podważają zaufanie do całej publicznej służby zdrowia.

„Wiemy, że istnieje zjawisko tzw. „lekarzy z walizkami”, którzy realizują drogie procedury w wielu placówkach, generując bardzo wysokie dochody, ale de facto nie zajmują się pacjentem. To zjawisko musi być ukrócone”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier zaapelował jednocześnie do środowiska lekarskiego o współpracę przy porządkowaniu systemu. W jego ocenie nie chodzi o konfrontację, lecz o naprawę mechanizmów, które dziś sprzyjają nieprawidłowościom. Wprost powiedział, że uporządkowanie tych spraw leży w interesie pacjentów i lekarzy. Dodał też, że oczekuje od Ministra Zdrowia oraz prezesa NFZ przygotowania jasnych rekomendacji systemowych, które pozwolą przejść od zapowiedzi do konkretnych zmian.

NATO, bezpieczeństwo Europy i większa odpowiedzialność państw

Podczas wypowiedzi premier odniósł się również do spraw wykraczających poza ochronę zdrowia, bo mówił o przygotowaniach Polski do zbliżającego się szczytu NATO w Ankarze. Zwrócił uwagę na rosnącą odpowiedzialność Europy za własne bezpieczeństwo i na to, że kończy się etap, w którym państwa europejskie, w tym Polska, biorą na siebie większy ciężar obronności. W jego ocenie szczególne znaczenie ma finansowanie oraz gotowość militarna w obszarze broni konwencjonalnej.

Szef rządu wspomniał także o współpracy Władysława Kosiniaka-Kamysza z Radosławem Sikorskim przy informowaniu o stanowisku rządu i o roli Prezydenta, który reprezentuje Polskę na szczytach NATO zgodnie z wieloletnią tradycją. Ten wątek pokazuje, że rząd chce spinać kwestie zdrowia, bezpieczeństwa i funkcjonowania państwa w jedną opowieść o odpowiedzialności instytucji publicznych. Premier podkreślił też, że Polska jest w tym zakresie przykładem dla NATO, jeśli chodzi o gotowość do większego wysiłku obronnego.

„Prosiłem Władysława Kosiniaka-Kamysza, który współpracuje z Radosławem Sikorskim, aby bardzo precyzyjnie informowali o stanowisku rządu Prezydenta, który reprezentuje Polskę na szczytach NATO zgodnie z wieloletnią tradycją”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

„Szczyt NATO w Ankarze będzie de facto kończył etap, w którym Europa, w tym Polska, bierze większą odpowiedzialność za własną obronność, zwłaszcza jeśli chodzi o finansowanie i gotowości militarnej w obszarze broni konwencjonalnej. Polska jest w tym zakresie przykładem dla NATO.”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

• e-rejestracja ma zostać wdrożona szybciej, by zwiększyć transparentność zapisów i kolejek
• „saloniki VIP” oraz inne nieformalne praktyki omijania kolejek mają zniknąć z publicznej ochrony zdrowia
• NFZ i Ministerstwo Zdrowia mają przygotować systemowe rekomendacje oraz rozwiązania uszczelniające kontrolę
• Władze chcą mieć wgląd w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków
• Tematem rozmów pozostaje też szczyt NATO w Ankarze i większa odpowiedzialność Europy za bezpieczeństwo